AZS, Noworodek i niemowlę
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
AZS - Mamo, swędzi mnie!
Skóra Twojego maluszka jest upstrzona czerwonymi, swędzącymi kropkami. Gdzieniegdzie pojawiły się również rozległe, łuszczące się plamy. Nie bagatelizuj tego, prawdopodobnie Twoje dziecko choruje na atopowe zapalenie skóry.
Początek jest najczęściej niewinny. U niemowlęcia pojawiają się czerwone plamy na policzkach, które po pewnym czasie przechodzą w wysypkę. Skóra starszych dzieci pokrywa się na rączkach i nóżkach suchymi, łuszczącymi plamkami. Mimo stosowania różnych zabiegów pielęgnacyjnych, dolegliwości nie ustępują, a rodzice zaczynają się coraz bardziej martwić. Ich niepokoju nie zmniejsza sucha medyczna diagnoza, która brzmi jak wyrok: atopowe zapalenie skóry (AZS).
Co to jest AZS?
To jedna z najbardziej dokuczliwych alergii wieku dziecięcego. Choć zazwyczaj (ale nie zawsze!) dziecko wyrasta z niej jeszcze przed zerówką, rodzicom nie wolno bezczynnie czekać, aż "samo przejdzie". Powinni z nią walczyć już od samego początku. Komórki zewnętrznej warstwy skóry u zdrowego niemowlęcia stykają się ze sobą tworząc delikatną, ale dobrą barierę ochronną. U malucha alergicznego jest inaczej – naskórek jest przesuszony i "nastroszony". Łatwo wnikają przez niego bakterie, alergeny, środki chemiczne, powodując podrażnienia i stan zapalny. Uporczywy świąd wysypki powoduje, że niespokojny maluch stale się drapie, a to może spowodować przerwanie ciągłości skóry i infekcje. Walka z AZS jest trudna, bo nie ma jednego skutecznego lekarstwa na tę chorobę – kremy mogą łagodzić większość objawów, ale nie uleczą skóry w stu procentach. Na szczęście możesz pomóc maluszkowi również w inny sposób.
Jak uniknąć alergii?
Trudno jednoznacznie stwierdzić, co jest przyczyną powstawania atopowego zapalenia skóry. Jedną z głównych przyczyn jest podłoże genetyczne. Ryzyko wystąpienia AZS u dziecka, którego jedno z rodziców jest alergikiem, wynosi 30%, ale jeśli i mama, i tata cierpią na tę chorobę – ryzyko wzrasta aż do 60-70%!Na szczęście można minimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia AZS u dziecka, jeszcze przed jego narodzeniem. Mama, która zażywa w ciąży dostępne w aptekach laseczki kwasu mlekowego (lactobacillus GG), zmniejsza ryzyko alergii u swojego maleństwa.
Gdy już się urodzi
Najskuteczniejszą bronią przeciwko atopowemu zapaleniu skóry jest mleko matki. Staraj się przez pierwsze pół roku karmić wyłącznie piersią, dzięki temu maluszek uniknie alergizujących produktów. Pamiętaj, że na skład kobiecego mleka ma wpływ dieta matki, dlatego przez kilka pierwszych tygodni po porodzie powstrzymaj się od jedzenia czekolady, cytrusów, pomidorów czy truskawek. Dopiero gdy maluch skończy sześć miesięcy, możesz zacząć wprowadzać nowe pokarmy, ale bardzo ostrożnie – podawaj dziecku najwyżej jedną nowość na kilka dni i uważnie obserwuj, czy nie pojawiają się na jego skórze niepokojące zmiany. Mały alergik nie może jeść uczulających pokarmów oraz produktów z konserwantami czy glutaminianianem sodu.
Kiedy do lekarza
Już po dostrzeżeniu pierwszych plamek na ciele niemowlęcia, warto skontaktować się z dziecięcym dermatologiem i pediatrą. Oni pomogą Ci ułożyć dietę dla maluszka i poradzą, jak pielęgnować jego skórę, by powstrzymać narastanie wykwitów. Pierwsze zmiany chorobowe pojawiają się zazwyczaj około drugiego miesiąca życia (choć nie jest to regułą) – najczęściej w postaci czerwonych, sączących się wyprysków. Najczęściej umiejscowione są w zgięciach łokci i małżowinach usznych, ale stopniowo pojawiają się na innych częściach ciała. Bąble pękają, a wyciekająca z nich wydzielina zasycha i tworzy rozległe strupy. Choremu na AZS dziecku dokucza nieznośne swędzenie, szczególnie nocą.
Woda i mydło oszczędnie!
Choremu na atopowe zapalenia skóry malcowi potrzebna jest codzienna kąpiel, by zmyć warstwę kremów i maści, którymi smarowana jest jego skóra. Ale pamiętaj, że woda i mydło usuwają ze skóry naturalną powłokę lipidową, która chroni przed nadmiernym wysuszeniem. To może dodatkowo zaostrzyć przebieg choroby. Dlatego dzieci cierpiące na atopowe zapalenie skóry nie powinny siedzieć w wanience dłużej, niż tego wymaga higiena. Zamiast pachnącego (i uczulającego!) mydła kup w aptece dla swojego malucha specjalną kostkę myjącą lub płyn do kąpieli (np. z serii: Oilatum, Balneum, Topyalise). Po kąpieli starannie osusz skórę dziecka, przyciskając delikatnie do ciałka miękki ręcznik (wyprany bez płynu do płukania i wyprasowany), a następnie posmaruj kremem hypoalergicznym, poleconym przez lekarza (np. Avene Exomega lub z serii Oilatum, Balneum czy Topyalise).
Nawilżaj i natłuszczaj
Odpowiednio dobrany krem to Twój największy sprzymierzeniec w walce z AZS. Stosuj go kilka razy dziennie, ale wybór preparatu pozostaw lekarzowi, który uwzględni wiek i stopień zaawansowania choroby maluszka. Nawilżające i natłuszczające kremy pomagają w leczeniu bolesnych pęcherzyków i uodporniają skórę na kontakt z tym, co może być dla niej groźne.Po odpowiednim natłuszczeniu i nawilżeniu skóra znów ma szansę stać się gładka, bo komórki nakładają się z powrotem na siebie, jak cegiełki w murze. Dlatego, poza ochroną przed podrażnieniami, skórę alergika trzeba stale nawilżać i natłuszczać, a zmiany chorobowe leczyć. Jednak czasem sam krem nie wystarczy i wtedy trzeba zastosować odpowiednie leczenie. Dermatolog dziecięcy poleci Ci najlepszy dla Twojego dziecka preparat pielęgnacyjny i przepisze specjalne maści, które złagodzą zapalenie.
Chroń przed infekcjami
Organizm dziecka z atopowym zapaleniem skóry często jest atakowany przez wirusy, grzyby i bakterie. Gdy przenikną przez rozdrapaną krostkę, mogą spowodować zakażenie. Dlatego rodzice muszą szczególnie uważnie dbać o każde, nawet najmniejsze skaleczenie. Znakomitym wyjściem jest stosowanie odkażających kąpieli (np. w roztworze nadmanganianu potasu), a jeśli to konieczne, po konsultacji z lekarzem, przeprowadzić kurację antybiotykową.
Śpi i drapie
Gdy dziecko idzie spać, swędzenie staje się bardziej dotkliwe. Maluch nie może powstrzymać się od drapania, a to jeszcze pogarsza stan skóry. By uchronić dziecko przed rozdrapaniem krostek, dbaj o to, by zawsze miało krótko obcięte paznokcie. Dobrym pomysłem jest też zakładanie mu na noc cienkich bawełnianych rękawiczek, możesz przyszyć je do rękawów piżamki. Pamiętaj też o dokładnym wietrzeniu i nieprzegrzewaniu pokoju, w którym śpi maluch. Nigdy nie pal w mieszkaniu - dym z papierosów i wysoka temperatura sprzyjają rozwojowi zapalenia.
Ukoić swędzenie
Zimne, mokre okłady pomogą na swędzące plamy. Ulgę przynoszą też okłady z mocnej herbaty oraz gruba warstwa tłustego kremu, którą warto dodatkowo owinąć mokrym bandażem. Wieczorem, ale tylko po konsultacji z lekarzem, można podać leki przeciwhistaminowe, które w nocy złagodzą objawy choroby.
Spokój – lekarstwo na AZS
Jednym z głównych czynników, pogłębiających rozwój choroby jest stres. W leczeniu pomaga zaś wszystko to, co odpręża i zapewnia spokój. Nie narażaj i tak już zbyt zmęczonego chorobą malca na uczestnictwo w domowych kłótniach, zapewnij mu wypoczynek i relaks. Ciekawe zajęcia pomogą dziecku zapomnieć choć na chwilę o swędzących krostkach. Z pewnością pomocne będą ćwiczenia ralaksacyjne i hipnoza. Ważne jest też prowadzenie uregulowanego trybu życia i przestrzeganie dziecięcych rytuałów.
5 rad na swędzenie
1. Spróbuj odwrócić uwagę malucha: jeśli swędzi go prawa ręka, lewą może zanurzyć w zimnej wodzie. Różnica temperatur odwróci uwagę od swędzenia.
2. Zabawy ruchowe są jednym z najlepszych sposobów na zapomnienie o dolegliwościach. Może zawody w skokach albo wyścigi?
3. Unikaj drapania chorych miejsc, skórę wokół krostek można delikatnie skubać, głaskać lub szczypać.
4. Dobrym sposobem na pozbycie negatywnych uczuć, spowodowanych cierpieniem, jest namalowanie ich, a potem porwanie kartki na drobne kawałki.
5. Gdy dziecko zaczyna się drapać, nie interweniuj od razu, lecz odczekaj kilka sekund. W ten sposób zmniejszysz ryzyko, że maluch będzie to robił jedynie po to, by zwrócić Twoją uwagę.
Co wywołuje atopowe zapalenie skóry i nasila jego objawy?
Psychika
Swędzenie skóry nasila się pod wpływem silnych emocji, zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Dlatego maluch może odczuwać zwiększone swędzenie zarówno podczas rodzinnej kłótni jak i balu urodzinowego.
Czynniki klimatyczne
Choć AZS występuje na całym świecie, to objawy nie są wszędzie tak samo nasilone. Nie mamy możliwości przeprowadzki do Skandynawii, ale możemy przynajmniej chronić dziecko przed gwałtownymi skokami temperatur i dymem papierosowym.
Nieprzewiewna odzież
Gatunki typu: wełna, nylon, poliester, wiskoza i gruby len przyczyniają się do zaostrzenia objawów choroby. Dla alergika najlepsze będą lekkie bawełniane ubranka, w których maluch się nie spoci. Majteczki powinny być białe i nałożone szwami na zewnątrz – ciemne kolory oraz zszycia podrażniają skórę. Pieluszki – „oddychające”, jednorazowe.
Infekcje
Każda infekcja powoduje, że stan skóry się pogarsza. Objawy zapalenia mogą się nasilić nawet przy zwykłym ząbkowaniu. Na szczęście, pogorszenie ustępuje, gdy organizm pokona inne dolegliwości. Ostatnio mówi się o wpływie gronkowca złocistego na skórze w wywoływaniu zaostrzeń. Dodatkowo objawy pogarszają się u osób, które bardzo się pocą.
Jedzenie
Co dziewiąte dziecko cierpiące na AZS nie może jeść kilku produktów. Najczęściej alergizują mleko krowie, pszenica, soja, orzechy, owoce cytrusowe, pomidory lub ryby. U wielu dzieci układ pokarmowy się uszczelnia i dolegliwości ustępują, jeśli przez pewien okres czasu zrezygnuje się z uczulających pokarmów.
Alergie
Atopowe zapalenie skóry często występuje wraz z alergiami. Sierść zwierząt, roztocza, pyłki kwiatów czy chemikalia mogą pogorszyć stan skóry albo spowodować atak choroby.
Detergenty i kosmetyki
Woda i mydło usuwają tłuszczową warstwę ochronną, która u chorych dzieci staje się jeszcze bardziej sucha i wrażliwa. Do tego dochodzi podrażnienie skóry proszkami do prania i płynami do płukania. Bakterie i alergeny mają wtedy łatwiejszy dostęp do organizmu. Można temu zapobiec przywracając skórze właściwą wilgotność i natłuszczenie odpowiednimi kremami.
... [ Pobierz całość w formacie PDF ]