Adobe Lightroom – ciemnia cyfrowego fotografa, photoshop, tutoriale text
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Adobe Lightroom – ciemnia cyfrowego fotografa, cz. II
Autor: Jarosław Zachwieja
Pierwszą czynnością, jaką wykonujemy z fotografiami po zakończeniu sesji, jest przeniesienie ich na dysk twardy komputera (lub – znacznie rzadziej – od razu na płyty CD lub DVD). Ta, z pozoru banalna, czynność jest bardzo ważna, jeżeli zależy nam na porządku w naszych zbiorach. Adobe Lightroom może ułatwić nam tę pracę już od samego początku. Musimy jedynie wiedzieć, jakie oferuje nam w tym zakresie możliwości i jak najlepiej je wykorzystać.
W cyklu poświęconego nowej wielozadaniowej aplikacji dla fotografów przedstawiliśmy w skrócie możliwości programu Adobe Lightroom. Teraz przyjrzymy się dokładniej jego możliwościom w zakresie zarządzania kolekcjami zdjęć. Narzędzia oddane nam do dyspozycji przez inżynierów z firmy Adobe możemy podzielić na dwie grupy: służące do importu fotografii oraz sterujące pracą biblioteki zdjęć. Dodatkowo w ustawieniach programu (menu File | Preferences) znajduje się szereg parametrów zarządzających różnymi aspektami aplikacji. Będziemy je omawiać w miarę dokładnego opisywania powiązanych z nimi narzędzi.
Biblioteki ze zdjęciami
Mianem biblioteki w Adobe Lightroom określana jest baza danych zawierająca dane o położeniu plików i informacje o każdej fotografii oraz o wszelkich zmianach jakich dokonaliśmy w zdjęciach (jest to ważne, gdyż w odróżnieniu od Photoshopa, poddając zdjęcia edycji nie modyfikujemy oryginalnych plików graficznych). Bibliotece towarzyszą też miniatury zdjęć zapisane w osobnych plikach, dzięki którym program nie musi mieć stałego dostępu do oryginalnych fotografii. Możemy zatem przeglądać zdjęcia zebrane na wielu płytach CD lub DVD bez konieczności umieszczania nośników w napędzie optycznym komputera (jest to wymagane dopiero podczas edycji oraz eksportu konkretnych obrazów).
. Zakładka Folders stanie się wówczas istotnym elementem naszego katalogu.
Jednym z najwygodniejszych układów rozmieszczania i nazywania folderów jest drzewo, którego zewnętrzna warstwa to lata a wewnętrzna to miesiące i dni. Adobe Lightroom dysponuje systemem kopiowania plików automatycznie generującym m.in. taką strukturę danych.
Nazwy folderów w Lightroomie można zmieniać, nie zmieni to jednak ich fizycznej nazwy na dysku twardym. Może to być dla nas użyteczne, jeśli chcemy np. dopisać, że dany folder znajduje się na określonej płycie CD lub DVD. Tak jak wszystkie inne katalogi na dysku twardym, mają one strukturę drzewa.
Warto zauważyć, że gdy w skład biblioteki wchodzą foldery, do których później dodamy folder dla nich nadrzędny (możemy to zrobić klikając ikonę + obok nazwy zakładki), to automatycznie stają się one jego podfolderami. W wypadku, gdy dodany przez nas katalog zawiera zdjęcia, których nie ma w bibliotece, automatycznie otworzy się okno importu. Ułatwia to pracę, gdyż zaoszczędza nam niepotrzebnego sortowania.
Kolekcje pełnią w naszych fotograficznych zbiorach tę samą rolę, co tytuły książek w klasycznej bibliotece. Kiedy wiemy dokładnie, czego szukać, są one najszybszym sposobem odnalezienia właściwych zdjęć.
Kolejnym mechanizmem sortowania zdjęć są kolekcje. Korzystamy z nich, gdy mamy grupę zdjęć z określonej sesji lub wydarzenia i chcemy, aby były łatwo dostępne. Klikając ikonę + obok zakładki Collections lub naciskając klawisze [Ctrl]+[N] otwieramy okno tworzenia nowej kolekcji, a następnie zapełniamy ją przeciągając wybrane zdjęcia na odpowiednie pole w panelu Collections. Kolekcje, podobnie jak foldery, mogą być poukładane w układ drzewa, co ułatwia ich sortowanie. W celu stworzenia nowej kolekcji wewnątrz już istniejącej klikamy prawym przyciskiem myszki interesującą nas grupę i z menu podręcznego wybieramy opcję Create Collection as Child of this Collection.
Katalogowanie zdjęć na podstawie haseł
Słowa kluczowe (ang. Keywords) to w wielu programach ważne narzędzie do nawigacji w zbiorach danych. W Lightroomie mamy do dyspozycji zakładkę Keyword Tags, na której – podobnie jak w wypadku folderów i kolekcji – tworzymy strukturę słów kluczowych, które następnie przypisujemy do zdjęć.
Przemyślana struktura haseł kluczowych niewiele się różni od wygodnego systemu katalogowania znanego z zaawansowanych programów do zarządzania kolekcjami zdjęć.
Choć system katalogowania oparty w głównej mierze na słowach kluczowych (choć nie tylko, jak się przekonamy w dalszej części tego artykułu) może się wydawać nieco ubogi, dobrze sprawdza się on do zarządzania nawet większą liczbą zdjęć. Nie jest to wprawdzie tak wszechstronne narzędzie, jak te zawarte w wyspecjalizowanych programach (takich jak ), jednak odpowiednio skonfigurowane doskonale spełnia swoje zadanie.
naszego artykułu o katalogowaniu zdjęć opisaliśmy, jak ważne jest stworzenie odpowiedniej struktury kategorii dla fotografii. Lightroom udostępnia wprawdzie trzy domyślne zestawy słów kluczowych (Outdoor, Portrait i Wedding – można je wybrać w menu Metadata | Keyword Set), które dostępne są w panelu Keywording na prawej z narzędziami, jednak najwygodniej będzie nam przygotować nasz własny układ katalogowy. Słowa kluczowe przypisujemy do zdjęć, przeciągając grupę fotografii na interesujące nas pole. Możemy też zrobić odwrotnie: przeciągnąć słowo kluczowe na zdjęcie lub grupę zaznaczonych zdjęć.
Zarządzanie słowami kluczowymi wybranych zdjęć
Na prawej palecie modułu Library znajduje się panel Keywording, dzięki któremu możemy zarządzać hasłami przypisanymi do wskazanego zdjęcia lub grupy zdjęć. Jest on podzielony na trzy elementy. Pierwszy z nich, Keyword Tags, zawiera spis słów kluczowych opisujących zaznaczoną grupę fotografii. Obecność przy którymś ze słów znaku gwiazdki oznacza, że dotyczy ono tylko części wyróżnionych zdjęć.
W tym panelu wyświetlane są wszystkie informacje o słowach kluczowych danego zdjęcia lub grupy zdjęć. Pomaga nam to szybko zidentyfikować fotografię.
Druga część panelu nosi nazwę Set. Zawiera ona dziewięć słów kluczowych, które w jakiś sposób zostały przez nas wyróżnione. Mogą to być hasła ostatnio przez nas użyte, lub zestaw wybrany z przygotowanej wcześniej listy. Dzięki niej możemy szybko przypisywać zdjęcia do najważniejszych kategorii. Hasła wymienione w ramce Set przypisane do wszystkich zaznaczonych zdjęć są podświetlone na biało. Kliknięcie na któreś z haseł, powoduje przypisywanie lub usunięcie danego słowa ze wszystkich zaznaczonych fotografii.
Ostatnia lista dostępna na panelu Keywording – Implied Keywords – zawiera synonimy użytych w zdjęciach słów kluczowych (każde hasło może mieć przypisaną bogatą listę synonimów, co ułatwia sortowanie zdjęć) oraz nadrzędne hasła, do których należą użyte kategorie (np. jeśli przypisane do zdjęcia słowo "Katedra Tumska" wchodzi w skład kategorii Miejsce | Wrocław, to w panelu zostaną wyświetlone słowa kluczowe "Miejsce" oraz "Wrocław"). Jeżeli nie chcemy wyświetlać synonimów, a jedynie hasła nadrzędne, wystarczy że klikniemy belkę tytułową listy i zamiast Implied Keywords wybierzemy Implied Parent Keywords. Jeśli natomiast chcemy, aby na panelu pojawiły się wszystkie słowa kluczowe w jakiś sposób powiązane z zaznaczonymi zdjęciami, wybieramy tryb pracy listy All Export Keywords.
Metadane – kolejne źródło informacji
Wielu fotografów bardzo ceni sobie informacje zawarte w znacznikach Exif, takie jak wartość przysłony, czas migawki, użyty obiektyw. Posiadacz odpowiedniego aparatu jest w stanie w ten sposób zapisać nawet lokalizację wykonanego zdjęcia za pomocą modułu GPS. Z kolei dziennikarze i redaktorzy wykorzystują metadane IPTC w celu przenoszenia informacji o treści zdjęcia, jego twórcy, bądź prawach autorskich.
Panel Metadata to uniwersalne źródło informacji o zdjęciu. Można tu znaleźć zarówno dane o ustawieniach aparatu jak i nazwisko autora lub nazwę pliku źródłowego.
Podobnie jak w przypadku słów kluczowych, metadane zaznaczonych zdjęć możemy przeglądać (oraz niektóre – jak na przykład pola IPTC – poddawać edycji) korzystając z prawej palety modułu Library. Znajduje się tam panel Metadata, gdzie wyświetlane są wszystkie informacje dołączone do zdjęcia. Możemy wybrać, czy zamierzamy wyświetlić metadane Exif, IPTC, krótki opis zdjęcia (Quick Describe), minimum informacji o autorze (Minimal) bądź też wszystkie dostępne naraz (All). Domyślną zawartość tego panelu stanowią dane zebrane w zakładce Default, gdzie wyświetlane są najważniejsze i najczęściej interesujące nas metadane.
Dzięki zakładce Metadata Browser możemy przeszukiwać bibliotekę również pod kątem informacji zawartych w polach Exif lub IPTC.
Wiele informacji zawartych w metadanych możemy wykorzystywać w celu sortowania fotografii. Służy temu ostatnia zakładka na lewej palecie modułu Library – Metadata Browser. Są tam pogrupowane w kategorie rozmaite grupy metadanych. Korzystamy z nich podobnie, jak ze słów kluczowych, z tą różnicą, że zarówno struktura danych jak i ich zawartość nie może być przez nas zmieniana z poziomu tego panelu (np. wykluczenie jakiegoś zdjęcia z grupy Creator | Jan Kowalski możemy zmienić tylko przez zmianę zawartości pola IPTC o nazwie Creator w danej fotografii). Tak więc katalog znajdujący na zakładce Metadata Browser jest tak naprawdę tworzony automatycznie i niezależnie od nas.
Jeżeli spodoba nam się jakieś zdjęcie i zechcemy zobaczyć inne wykonane tym samym aparatem lub obiektywem, wystarczy że klikniemy ikonę strzałki znajdującą się obok interesującej nas informacji na panelu Metadata.
Przy niektórych polach na panelu Metadata znajdują się ikony w kształcie strzałek. W zależności od pola, przy którym się znajdują, mogą one służyć do edycji metadanych, lub też do pokazania w oknie programu wszystkich zdjęć, o takiej wartości wskazanego parametru. Pozwala to np. szybko odnaleźć zdjęcia wykonane tym samym obiektywem lub aparatem lub przeskoczyć do folderu zawierającego dane zdjęcie. Warto zauważyć, że gdy po zaznaczeniu grupy fotografii jakiś parametr będzie miał wartość mixed oznacza to, że w wybranym zbiorze znajdują się zdjęcia wykonane np. za pomocą różnych obiektywów lub przy zróżnicowanych wartościach ekspozycji.
Wyszukiwanie zdjęć
Kiedy nasza kolekcja zdjęć się powiększa, wyzwaniem staje się sytuacja, w której musimy znaleźć konkretne zdjęcie pośród setek, a nawet tysięcy innych. Jednak jeżeli zadbaliśmy wcześniej o przygotowanie dobrej struktury katalogowej, zadanie to wcale nie musi być trudne. Wystarczy, że zadamy programowi odpowiednie pytanie, a Lightroom pomoże nam odnaleźć interesującą nas fotografię w kilka sekund.
Być może poszukiwanie wszystkich zdjęć portretowych wykonanych we Wrocławiu za pomocą Canona EOS 350...
[ Pobierz całość w formacie PDF ]